Quán Thế Âm Bồ Tát Là Ai? Sự Tích, Ý Nghĩa Tên Gọi Và Hình Tượng Mẹ Hiền
Nam Mô Đại Từ Đại Bi Quán Thế Âm Bồ Tát
Trong văn hóa tâm linh của người Việt, nếu Phật A Di Đà là vị cha lành đón đường về Tây Phương, thì Quán Thế Âm Bồ Tát chính là người mẹ hiền luôn túc trực bên cạnh để che chở, cứu khổ cứu nạn cho chúng sinh ngay tại trần thế này.Vậy Quán Thế Âm Bồ Tát thực sự là ai? Tại sao Ngài lại có nhiều hình tướng khác nhau và ý nghĩa sâu xa đằng sau bình nước Cam lồ là gì? Hãy cùng Tâm An Lạc tìm hiểu trong bài viết hôm nay.
1. Giải mã danh hiệu "Quán Thế Âm"
Tên của Ngài (tiếng Phạn: Avalokitesvara) chứa đựng trọn vẹn hạnh nguyện tu hành:
Quán: Là quan sát, lắng nghe, xem xét một cách thấu đáo bằng tâm từ bi.
Thế: Là thế gian, cuộc đời.
Âm: Là âm thanh, tiếng kêu cứu, tiếng than khóc của chúng sinh.
"Quán Thế Âm" nghĩa là vị Bồ Tát luôn quán sát, lắng nghe tiếng kêu than khổ sở của chúng sinh trong khắp thế gian để kịp thời hiện thân cứu độ.
Người ta còn gọi Ngài là Quán Tự Tại Bồ Tát (như trong Bát Nhã Tâm Kinh), nghĩa là vị Bồ Tát đã tu hành đạt đến chỗ tự tại, dùng trí tuệ Bát Nhã soi thấy ngũ uẩn đều không, vượt qua mọi khổ ách.
2. Quán Thế Âm Bồ Tát là Nam hay Nữ?
Đây là câu hỏi mà rất nhiều người thắc mắc.
Theo kinh điển Phật giáo Ấn Độ gốc, Quán Thế Âm Bồ Tát mang hình tướng nam giới, tượng trưng cho sự dũng mãnh và uy lực.
Tuy nhiên, khi Phật giáo truyền sang Trung Quốc, Việt Nam và các nước Đông Á, hình tượng của Ngài dần chuyển hóa thành nữ giới (Phật Bà). Lý do là bởi:
Hạnh nguyện Từ Bi: Tình thương của Ngài đối với chúng sinh bao la, dịu dàng và che chở như tình thương của người mẹ dành cho con. Hình ảnh người phụ nữ (người mẹ) thể hiện đức tính này rõ nét nhất.
Khả năng Ứng hóa: Trong Kinh Phổ Môn, Đức Phật nói rằng Bồ Tát Quán Thế Âm có thể hiện thân thành 32 ứng hóa thân khác nhau. Cần dùng thân Phật để độ thì Ngài hiện thân Phật, cần dùng thân phụ nữ để độ thì Ngài hiện thân phụ nữ.
Do đó, dù là hình tướng nam hay nữ, đó đều là phương tiện để Ngài cứu độ chúng sinh, còn bản thể của Bồ Tát thì không phân biệt giới tính.
3. Sự tích Công chúa Diệu Thiện (Huyền thoại phổ biến nhất)
Trong dân gian Việt Nam và Trung Hoa, sự tích về Quan Âm Diệu Thiện được lưu truyền rộng rãi nhất, gắn liền với lòng hiếu thảo.
Chuyện kể rằng, vua Diệu Trang Vương có ba người con gái. Cô út là công chúa Diệu Thiện thông minh, xinh đẹp nhưng lại một lòng muốn xuất gia tu Phật, khước từ việc lấy chồng. Nhà vua tức giận, đày đọa cô làm những việc khổ sai tại chùa Bạch Tước, thậm chí đốt chùa và xử trảm cô. Nhưng nhờ sức mạnh tu tập, Diệu Thiện vẫn bình an vô sự và được thần linh cứu giúp đưa về núi Hương Tích tu hành.
Sau này, nhà vua mắc bệnh "hắc lào" lở loét, không thuốc nào chữa khỏi. Các thầy thuốc bảo cần có "mắt và tay của người không giận hờn" làm thuốc dẫn. Nghe tin, Diệu Thiện (lúc này đã đắc đạo) đã tự chặt tay, móc mắt dâng hiến để cứu cha.
Nhà vua khỏi bệnh, hối hận tìm lên núi tạ ơn thì phát hiện ân nhân chính là con gái mình. Cảm động trước lòng hiếu thảo và từ bi của con, nhà vua và hoàng tộc đều quy y Phật pháp. Lúc bấy giờ, công chúa Diệu Thiện hiện thân thành Thiên Thủ Thiên Nhãn (Nghìn mắt nghìn tay) trang nghiêm rực rỡ.
4. Ý nghĩa biểu tượng: Cành dương liễu và Bình tịnh thủy
Mỗi khi nhìn thấy tượng Mẹ Quan Âm, chúng ta thường thấy Ngài cầm hai vật bất ly thân. Ý nghĩa của chúng là bài học tu tập sâu sắc:
Cành dương liễu (Đức Nhẫn Nhục)
Cành dương liễu mềm mại, dẻo dai, gió chiều nào lay chiều ấy nhưng rất khó gãy. Điều này tượng trưng cho đức Nhẫn nhục. Muốn đem lòng từ bi ban rải cho chúng sinh thì phải biết nhẫn nhịn, tùy thuận, không chấp nhặt, không sân si trước những lời khen chê của thế gian.
Bình tịnh thủy (Lòng Từ Bi)
Trong bình chứa nước Cam lồ (nước ngọt mát). Nước này rưới tới đâu là làm dịu mát nỗi đau khổ, phiền não tới đó.
Bài học: Nước Cam lồ (Từ bi) chỉ có thể được rưới mát bằng Cành dương liễu (Nhẫn nhục). Nếu có lòng thương người mà thiếu đức nhẫn nhịn, hễ ai nói trái ý liền nổi giận, thì lòng từ bi đó không thể bền lâu và cứu người được.
5. Các hình tướng thường gặp của Ngài
Ngoài hình tượng cầm bình cam lộ, bạn có thể gặp các hình tướng khác như:
Quan Âm Thiên Thủ Thiên Nhãn: (Nghìn mắt nghìn tay) Biểu thị cho năng lực to lớn, có ngàn mắt để soi thấu nỗi khổ và ngàn tay để cứu độ muôn nơi cùng lúc.
Quan Âm Tống Tử: Hình tượng Bồ Tát bế đứa trẻ, được người dân cầu nguyện để mong có con cái.
Quan Âm Nam Hải: Hình tượng Bồ Tát đứng trên sóng biển, bảo hộ cho người đi biển tránh khỏi tai nạn.
6. Lời kết
Quán Thế Âm Bồ Tát là biểu tượng tuyệt đẹp của tình yêu thương không điều kiện. Niệm danh hiệu Ngài không chỉ để cầu xin sự che chở bên ngoài, mà quan trọng hơn là để đánh thức "Hạt giống Từ Bi" và "Sự Lắng Nghe" trong chính tâm hồn mỗi chúng ta.
Khi bạn biết lắng nghe nỗi khổ của người khác và dang tay giúp đỡ họ, chính bạn đang là một hóa thân của Quán Thế Âm Bồ Tát rồi đấy.
🙏 Nam Mô Đại Bi Quán Thế Âm Bồ Tát.
Theo dõi Tâm An Lạc để đọc thêm nhiều câu chuyện Phật giáo ý nghĩa nhé!
Nhận xét
Đăng nhận xét